11 Ocak 2013 Cuma

Cebelavi Sokağı’nın Çocukları – Necib Mahfuz



Yazarı: Necib Mahfuz
Yayınevi: Kırmızı Kedi
Sayfası: 456
Çevirmeni: Leyla Tonguç Basmacı
Türü: Roman
           Geçtiğimiz aylarda organize edilmiş olan Ankara kitap fuarından Necib Mahfuz'un "Cebelavi Sokağı'nın Çocukları" ve "Kuştimur Kahvehanesi" adlı iki kitabını almıştım. Pinuccia'nın 'Yazar Ayları' etkinliği kapsamında Ocak ayı yazarının Necib Mahfuz'u uygun bulmasına bu nedenle memnun oldum. Böylelikle yazarın almış olduğum iki kitabından  "Cebelavi Sokağı'nın Çocukları" nı okumuş oldum.
          Meğer bu kitap "Dini aşağılıyor" iddiasıyla yayınlandığı ülkeleri ayağa kaldırmış...Bir çok gösterilere neden olmuş. Ve yazara bu kitabından dolayı öldürme girişiminde bulunulmuş. Türkiye'de ise kitap tam elli sene sonra yayınlanmış ve yayınlandığı gün toplatılmış. Alırken böyle olaylı kitap olduğunu bilmiyordum. Bilsem Kırmızı Kedi yayın evi standında hangi kitabı alayım diye bir an düşünmez, hemen bu kitaba elimi uzatırdım. Yasaklanan ve olaylı kitaplar hep daha çok ilgimi çeker:)) 
         Kitap alegorik bir hikaye ile insanın yeryüzündeki yüzlerce yıllık macerasını anlatıyor. Cebelavi çölde bir konakta yaşayan hüküm sahibi, mal varlığı sınırsız bir adamdır. Burada Cebelavi Allahtır. Dört çocuğu var. Çocuklarından İdris, Edhem, Rıdvan ve Abbas arasında annesi köle olan en küçük oğlu Edhem'e vakfının yönetimini devreder. Buna en büyük oğul İdris karşı çıkar. Babasına hakaret eder ve tehditler yağdırır. İdris kitapta Şeytan'dır. Cebelavi İdris'i konaktan kovar. Edhem ise anlaşılacağı üzere Adem'dir. Köle bir kıza aşık olur ve onunla evlenir. Mutlu bir hayat sürerken İdris Edhem'in babasına ihanet etmesi için kandırır. Edhem'in ihaneti sonucu Cebelavi Edhem'i hamile karısıyla birlikte evden kovar. Adem hiç bir zaman İdris gibi Cebelavi hakkında kötü konuşmaz ve her zaman suçlu olanın kendisi olduğunu söyler. Umutla babasının bir gün kendisini affetmesini bekler. İdris ise öyle kötülükler yapar ki yaptığı bu kötülüklerle "Bakın işte Cebelavi'nin oğlu bu."denilsin ister. Amacı Cebelavi'yi kötülemektir. Bunları yapadururken konaktaki o ihtişamlı hayata dönmek için konak kapısının önüne bir baraka yapmıştır orada eşiyle birlikte yaşar. her an konağı ve Edhem'in evini gözetmektedir. Edhem'in Hüman ve Kadri adlarında ikiz erkek çocukları olur. Bunlar ise Habil ve Kabil'dir. Hüman çok iyi bir çocuktur. Cebelavi bir gün onu konağa çağırır ve mallarının idaresini ona devrettiğini ve hemen konağa taşınmasını söyler. Hüman Cebelavi'den ailesinin de affedilip konakta yaşamasını ister. Cebalavi şiddetle reddeder. Kadri Hüman'ı kıskanır ve tartışma sırasında istemeden Hüman'ı öldürür. Hikayeler böyle böyle devam eder. Hikayede kendi halkını bir araya getirmeye çalışan Cebel adlı yılan eğiticisi ise Hz. Musa'dır. Ondan sonra marangoz bir adamın oğlu olan Rıfat ise Hz. İsa'dır. Kasım'da tıpkı Hz. Muhammet gibi küçük yaşta yetim kalır ve amcası tarafından büyütülür. Adaletli ve hoşgörülüdür.. 
          Kitap Edhem, Cebel, Rıfat, Kasım ve ilmi temsil eden Arif bölümlerinden oluşan beş kısma ayrılır. Kasım'dan sonraki kısım Arif kısmıdır. Burada Arif sorgulamaya başlar. Aklı önde tutar. Bunlar sırasıyla sokakta yaşayan ve yüzyıllarca hikayeleri dilden dile dolaşan Cebelavi soyundan insanlardır. Kitapta ifade edilmek istenilenlerden bana yanlış gelen yerler oldu ama bunları okumam benim için artıdır diye düşünürüm. Aklım var düşünebiliyorum ve bu nedenle kendi fikirlerim var. Doğru veya yanlışı benim düşünmemle bulmam lazım gelir. Yasaklanarak iyi bir şey yapılamaz. Doğrusuyla yanlışıyla olaylı bir eser olan "Cebelavi Sokağı'nın Çocukları"nı iyi ki okumuşum diyorum. 

8 yorum:

  1. Kırmızıkedi Yayınevi ender yayınevlerinden bence, özellikle bu tip kitapları yayınlaması , yayınlamayı göze alabilen birilerinin olması güzel...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kırmızı Kedi yayınevinin kitapları okunmaya değer. Bende o yayınevini cesaretinden dolayı kutluyorum.

      Sil
  2. Yorumunuza ancak bugün bakabildim ve doğrudan Cebelavi Sokağı'nın Çocukları'nı kitap sepetime attım. Konusu da kapağı da çok hoşuma gitti. Etkinliğimize katıldığınız için de tekrar teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Pinuccia, etkinlik için ben teşekkür ederim. Mümkün olduğunca etkinliğinize katılmayı isterim.
      Kitabın kapağı güzel evet. Kitapta okunmaya değer bir eser. Yazarın bir kitabı daha elimde. Onu da okuyup kısa zamanda yorumlamayı isterim.

      Sil
  3. Kırmızı Kedi en sevdiğim yayınevlerinden, Necib Mhfuz da artık favori yazarlarımdan, ben de yeni yorum yapabildim, bilgisayarım ölmek üzere,hata verip duruyor,daha önce izlemeye aldım sanıyordum,sık kullanılanlarda olunca izleme kısmını unutmuşum, sevgiler, keyifli okumalar.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hoşgeldin Asabi bakire
      Kırmızı Kedi yayınları gerçekten okuyucuyu hayal kırıklığına uğratmıyor.
      Sizede keyifli okumalar. sevgilerimle.

      Sil
  4. Yüzyıllık Yalnızlık mı Cebevavi mi desen kesinlikle Cebelavi Sokağı' nın Çocukları derim :) Cebelavi neslinin bitmek bilmez bir laneti yıllarca taşımaları üzerinden bir ülkenin kaderine ağlamış adeta yazar. Her nesilden (ya da birkaç nesilde bir) tek bir sağduyulu insanın çıkıp düzeni ve dirliği sağlamasına rağmen devri kapanır kapanmaz yine karmaşanın, kaosun iktidara gelmesi insanların gerçekten tarihten hiç ders almadığının kanıtı. Sahi noldu Edhem, Cebel, Rıfat, Kasım? Nerede şimdi onların bir türlü huzur bulamayan ruhları...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bende canım, bende. "Yüzyıllık Yalnızlık" mı Cebevavi mi desen kesinlikle "Cebelavi Sokağı'nın Çocukları" derim. Bu kitap okunmaya değer bir kitap.

      Sil